تست MBTI چیست؟ معرفی ۴ شاخص، ۱۶ تیپ و محدودیت‌ها

این روزها بسیاری از افرادی که به دنبال شناخت بهتر خود هستند، با این سؤال روبه‌رو می‌شوند که تست MBTI چیست و چه کاربردی دارد. MBTI مخفف عبارت Myers-Briggs Type Indicator است و یک آزمون شخصیت‌شناسی محسوب می‌شود که بر اساس نظریه روان‌شناس معروف، کارل یونگ طراحی شده است. این تست چهار جنبه از شخصیت و ترجیحات فردی شما را بررسی می‌کند و در نهایت، نتیجه را در قالب یک کد چهارحرفی مانند INFP نشان می‌دهد. به این ترتیب، شخصیت شما در یکی از ۱۶ تیپ شخصیتی قرار می‌گیرد. البته این آزمون برای تشخیص بیماری‌ها یا اختلالات روانی نیست و در آن هیچ پاسخ درست یا غلطی وجود ندارد.

تست MBTI چیست و از کجا آمده؟

ام بی تی آی مثل یک آینه کار می‌کند: به شما نشان می‌دهد معمولاً چطور فکر می‌کنید و تصمیم می‌گیرید و درباره خوب یا بد بودن آن قضاوت نمی‌کند. برای همین نمره قبولی ندارد و هیچ تیپی از تیپ دیگر برتر نیست. ریشه‌اش به کتاب تیپ‌های روان‌شناختی یونگ در ۱۹۲۱ برمی‌گردد. کاترین بریگز بعد از ترجمه انگلیسی کتاب در ۱۹۲۳ دید نظریه یونگ با ایده‌های خودش شباهت دارد.

دخترش ایزابل بریگز مایرز ادامه کار را گرفت. به گفته شرکت مایرز-بریگز، فرم اول در ۱۹۴۳ ثبت حق نشر شد و در ۱۹۶۲ مؤسسه ETS نسخه پژوهشی و راهنمای آن را منتشر کرد. مایرز و بریگز تحصیلات رسمی روان‌شناسی نداشتند و روان‌سنجی را خودآموز یاد گرفتند. این به‌تنهایی آزمون را بی‌اعتبار نمی‌کند، ولی بررسی دقت آن را ضروری می‌کند.

تست MBTI چه چیزی را می‌سنجد؟ چهار شاخص

چهار جفت ترجیح را می‌سنجد و از ترکیب یک حرف از هر جفت، کد شما ساخته می‌شود.

برون‌گرایی (E) یا درون‌گرایی (I): منبع انرژی

این شاخص نشان می‌دهد انرژی‌تان را بیشتر از بودن با آدم‌ها می‌گیرید یا وقت گذراندن با خودتان گزینه جذاب‌تری است.

حسی (S) یا شهودی (N): نحوه دریافت اطلاعات

حسی‌ها به واقعیت‌های ملموس و جزئیات تکیه می‌کنند و شهودی‌ها تحلیل بر اساس الگوها و احتمال‌ها را دقیق‌تر می‌دانند.

منطقی (T) یا احساسی (F): نحوه تصمیم‌گیری

این شاخص می‌گوید در تصمیم‌گیری اول به منطق و معیار عینی نگاه می‌کنید یا به اثر تصمیم بر آدم‌ها و ارزش‌هایتان.

قضاوتی (J) یا ادراکی (P): سبک مواجهه با دنیای بیرون

قضاوتی‌ها برنامه و تکلیف روشن و واضح را دوست دارند و ادراکی‌ها انعطاف و باز گذاشتن گزینه‌های مختلف را بیشتر می‌پسندند.

این‌ها طیف‌اند و کلید روشن و خاموش نیستند. کسی که کمی به برون‌گرایی متمایل است و کسی که کاملاً برون‌گراست، هر دو حرف E می‌گیرند، ولی بعد از یک مهمانی شلوغ حالشان یکسان نیست.

یک نمونه روزمره: در پروژه‌ای با ضرب‌الاجل، همکار J از روز اول جدول کار می‌چیند و همکار P تا دو روز مانده به تحویل بین چند راه‌حل می‌چرخد. هیچ‌کدام اشتباه نمی‌کنند و سبک‌شان فرق دارد.

اگر دوست دارید خودتان را در این چهار شاخص بسنجید، می‌توانید تست MBTI رایگان را در پندارکاو امتحان کنید.

۱۶ تیپ شخصیتی چطور ساخته می‌شود؟

هر شاخص دو حالت دارد و چهار شاخص داریم، یعنی ۲ به توان ۴ که می‌شود ۱۶ ترکیب. کد INTJ یعنی ترجیح‌های شما درون‌گرا، شهودی، منطقی و قضاوتی است، و ENFP یعنی برون‌گرا، شهودی، احساسی و ادراکی است.

گروه‌بندی‌هایی مثل تحلیلگر، دیپلمات، نگهبان و کاوشگر را هم در برخی تست‌ها زیاد می‌بینید. این دسته‌ها از مدل‌های عامه‌پسندتر آمده و جزو MBTI رسمی نیستند. توصیف‌های زیر فقط گرایش‌های رایج هر تیپ را نشان می‌دهند. هیچ‌کس دقیقاً مطابق یک توصیف رفتار نمی‌کند.

حرف F در MBTI فقط می‌گوید در تصمیم‌گیری به اثر تصمیم بر آدم‌ها توجه می‌کنید و ربطی به مهارت مدیریت هیجان‌ها ندارد. اگر می‌خواهید آن مهارت را جداگانه بسنجید، تست هوش هیجانی آنلاین را امتحان کنید.

مزایای تست MBTI چیست؟

تست MBTI در این سه جا بیشتر به کار می‌آید:

• خودشناسی: دیدن الگوهای تکراری در انرژی گرفتن و تصمیم‌گیری، که نقطه شروع خوبی برای فکر کردن است.
• روابط: وقتی بفهمید برای تصمیم‌گیری اول سراغ منطق می‌روید و همسرتان اول سراغ اثر تصمیم بر آدم‌ها، اختلاف‌تان را راحت‌تر به تفاوت سبک نسبت می‌دهید تا به لجبازی.
• کار تیمی و شغل: فقط با احتیاط، چون خود شرکت مایرز-بریگز گفته این آزمون برای پیش‌بینی عملکرد شغلی یا گزینش نیرو طراحی نشده است.

نسخه فارسی تست MBTI چطور است؟

تعداد سوال‌ها به نسخه بستگی دارد. بعضی سایت‌های فارسی نسخه ۶۰ سوالی با زمان کمتر از ۱۵ دقیقه ارائه می‌کنند و نسخه‌های طولانی‌تر تا حدود ۹۳ سوال هم دیده می‌شود.

برای پاسخ دادن به این سه نکته توجه کنید:

• جواب طبیعی بدهید، نه پاسخ‌های آرمانی که در ذهنتان وجود دارد.
• به روزهای معمولی کارتان فکر کنید و به آدمی که دوست دارید باشید فکر نکنید.
• روی هر سوال زیاد مکث نکنید و اولین پاسخ صادقانه را انتخاب کنید.

دقیق‌ترین تست MBTI کدام است؟ دقت و محدودیت‌ها

جواب کوتاه این است: نسخه رسمی که متخصص آموزش‌دیده اجرا و تفسیر کند. شرکت مایرز-بریگز ابزار رسمی را منتشر می‌کند و از ۱۹۸۹ متخصص آموزش داده است. آزمون‌های رایگان آنلاین اغلب فقط شبیه آن‌اند. بهترین و دقیق‌ترین تست MBTI در ایران، مربوط به پلتفرم پندارکاو است.

اگر دوباره آزمون بدهید، نتیجه همان می‌ماند؟

بستگی دارد کدام بخش نتیجه را نگاه کنید. نمره هر شاخص نسبتاً ثابت است، ولی کد چهارحرفی متغییر است.

شرکت مایرز-بریگز گزارش می‌کند نمره‌های دو بار آزمون در فاصله چهار هفته شباهت زیادی دارند (همبستگی ۰٫۸۳ تا ۰٫۹۷). این عدد را خود شرکت منتشر کرده است. اما در مرور پیتنجر در ۱۹۹۳ آمده که در فاصله حدود پنج هفته، تا نیمی از افراد بار دوم تیپ متفاوتی گرفته‌اند.

دلیلش را با یک مثال بگوییم. فرض کنید نمره‌تان در شاخص برون‌گرایی و درون‌گرایی تقریباً وسط است و کمی به سمت E می‌رود. این هفته که پرانرژی هستید E می‌شوید و دو هفته بعد که خسته‌اید I می‌شوید. نمره‌تان تقریباً همان بوده و فقط حرف عوض شده، چون آزمون باید یکی از دو حرف را انتخاب کند.

روان‌شناسان پژوهشگر چه می‌گویند؟

بیشتر روان‌شناسان پژوهشگر MBTI را ابزار علمی قابل‌اتکایی نمی‌دانند. فرهنگ لغت روان‌شناسی APA هم گفته این آزمون میان پژوهشگران اعتبار چندانی ندارد. تفاوت اصلی در نگاه به شخصیت است. MBTI می‌گوید شما یا درون‌گرایید یا برون‌گرا. مدل پنج‌عاملی که پژوهشگران بیشتر می‌پسندند، درون‌گرایی را یک خط می‌بیند و می‌گوید هر کس جایی روی آن خط ایستاده است، درست مثل دما که فقط گرم و سرد نیست.

تفاوت MBTI با تست NEO (مدل پنج‌عاملی) چیست؟

NEO پنج صفت را روی یک طیف پیوسته نمره می‌دهد: گشودگی، وظیفه‌شناسی، برون‌گرایی، موافق بودن و روان‌رنجوری. به شما نمی‌گوید کدام تیپ هستید و می‌گوید در هر صفت کجای طیف ایستاده‌اید. MBTI برعکس شما را در یکی از ۱۶ دسته می‌گذارد. این مدل پنج‌عاملی را کاستا و مک‌کری توسعه دادند و در پژوهش‌های شخصیت بیشتر از MBTI به کار می‌رود.

محدودیت های تست ام بی تی آی چیست؟

• نمره هر شاخص نسبتاً ثابت است، ولی کد چهارحرفی ممکن است عوض شود.
• این آزمون برای تشخیص روان‌شناختی یا گزینش نیرو طراحی نشده است.

جمع‌بندی: تست ام بی تی آی چیست

در پاسخ به سوال تست ام بی تی آی چیست باید گفت: ابزاری برای خودشناسی که ترجیح‌های شما را در چهار شاخص نشان می‌دهد و برچسب ثابت یا تشخیص روان‌شناختی نیست. نتیجه‌اش می‌تواند شروع خوبی برای فکر کردن به سبک تصمیم‌گیری و ارتباط‌هایتان باشد، به شرطی که دقتش را محدود بدانید. اگر می‌خواهید خودتان امتحانش کنید، تست MBTI را در پندارکاو به صورت رایگان انجام دهید و نتیجه را مثل نظر یک دوست، به صورت صادقانه بشنوید.